Otvoreni kurs: Teorijski pristupi Jugoslaviji – od periferije ka socijalizmu

Otvoreni kurs: Teorijski pristupi Jugoslaviji
– od periferije ka socijalizmu

Novi otvoreni kurs profesora Rastka Močnika i Radeta Pantića održaće se online od marta do maja 2021. godine na Fakultetu za medije i komunikacije.

Otvoreni kurs Teorijski pristupi Jugoslaviji FMK Rastko Močnik Rade Pantić

Teorijski pristupi Jugoslaviji: od periferije ka socijalizmu je otvoreni kurs u okviru master studijskog programa Kritičke studije politike. Kurs je otvoren za studentkinje i studente svih visokoškolskih ustanova i studijskih programa svih nivoa, kao i za svu zainteresovanu javnost.

O kursu

Suočavanje sa savremenim društvenim problemima zahteva kritičku teorijsku analizu prošlosti. Kurs prilazi istoriji predratne i poratne Jugoslavije iz istorijsko-materijalističke perspektive. Zato postavlja temeljna pitanja na koja bi trebalo odgovoriti kako bi se uopšte moglo pristupiti izučavanju te istorije. Koji su preduslovi prelaska u kapitalizam? Šta je to zakon vrednosti? Koje su specifičnosti periferne kapitalističke formacije? Kakve kombinacije načina proizvodnje iziskuje neravnomerni razvoj na periferiji kapitalističkog svetskog sistema? Ova problematika uspostavlja nov okvir koji dovodi u pitanje opšte prihvaćene interpretacije Jugoslavije. Kakvi obrasci zavisnog razvoja proizilaze iz nacionalnih privrednih politika na periferiji? Da li se poratna Jugoslavija može smatrati socijalističkom društvenom formacijom? Da li se birokratija može smatrati vladajućom klasom? Kakvi su bili odnosi između plana i tržišta, a kakvi oni između države i samoupravljanja? Kakve su bile klasne dinamike u poratnoj Jugoslaviji? Koji ideološki procesi su se odvijali i kakve kulturne prakse su bile zastupljene? Cilj kursa je da izmesti analizu istorije Jugoslavije od ideoloških narativa modernizacije putem modela pristizanja zapadnog kapitalizma i da je otvori ka problematici kompleksnosti neravnomernog i kombinovanog razvoja.

Predavanja

1. Teorije o kapitalističkoj periferiji (zavisnost, razvoj u nerazvijenost, svetski-sistem, imperijalna renta, geopolitička ekonomija)
2. Kraljevina SHS/Jugoslavija u klasičnoj međunarodnoj podeli rada (Amin, Dimitrijević)
3. Teorije kapitalističke države
4. Ideološki mehanizmi balkanizacije i autonomna sfera umetnosti (Močnik, Pantić)
5. Zakon vrednosti u postkapitalističkoj Jugoslaviji (Bavčar-Kirn-Korsika)
6. Teorije zakona vrednosti (Rubin, Viks)
7. Zakon vrednosti i planska privreda (Brus, Mandel, Samari)
8. Kompleksnosti prelaznih društvenih formacija (Lebovic)
9. Da li je birokratija bila vladajuća klasa u postkapitalističkim društvenim formacijama?
10. Radnička klasa u postkapitalizmu
11. Restauracija kapitalizma u Jugoslaviji
12. Sećanje na socijalizam: kritika savremenih interpretacija Jugoslavije (Breznik, Močnik)

Predavanja na otvorenom kursu će se održati u drugom semestru akademske 2020/21. godine, od marta do maja, po jedno predavanje nedeljno.

Pozivamo zainteresovane studentkinje, studente i sve zainteresovane da se prijave za učešće na otvorenom kursu. Prijavu za učešće možete poslati profesoru Radetu Pantiću na imejl rade.pantic@fmk.edu.rs.